Vì vậy, trong điều kiện hiện nay, các biện pháp để ổn định, phát triển thị trường BĐS đã được nhiều chuyên gia đóng góp tại Hội thảo phát triển, ổn định thị trường BĐS do Bộ Xây dựng tổ chức mới đây.
Đi tìm nguyên nhân
Theo ông Trương Anh Tú, Phó Giám đốc Công ty Địa ốc Sài Gòn Thương tín (Sacomreal), môi trường kinh doanh địa ốc trong thời gian qua thiếu ổn định, giá bị đẩy lên cao là do sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các nhà môi giới, cộng thêm sự thiếu chuyên nghiệp của nhiều cá nhân, tổ chức. Bên cạnh đó, thị trường không chính thức hoạt động mạnh và lấn át thị trường chính thức, các hoạt động giao dịch BĐS chủ yếu tập trung ở các trung tâm môi giới nhà đất, các thủ tục pháp lý của việc mua bán này mới chỉ dừng ở hình thức viết tay có xác nhận của chính quyền phường, xã...
Ngoài ra, nhiều trường hợp vay vốn của các ngân hàng để đầu cơ BĐS, nhất là các căn hộ thuộc các dự án khu đô thị, khi Nhà nước thực hiện chính sách thắt chặt tín dụng cho vay đối với BĐS đột ngột đã buộc nhiều nhà đầu cơ xả hàng để thu hồi vốn, dẫn tới cung tăng đột biến vượt quá cầu, làm cho giá BĐS giảm xuống.
Trình tự, thủ tục về đất đai, thoả thuận quy hoạch, phê duyệt dự án phức tạp, qua nhiều cấp kéo dài. Hệ thống cơ sở hạ tầng của Việt Nam còn yếu kém, đặc biệt là cơ sở hạ tầng giao thông. Nhiều dự án phát triển BĐS tập trung ở khu vực trung tâm đô thị, chưa phát triển được ra vùng ngoại ô, vì vậy làm giảm sức hút và quy mô của thị trường BĐS. Hệ thống thuế liên quan đến thị trường BĐS chưa hợp lý như thuế trong sử dụng nhà đất quá thấp, chưa khuyến khích sử dụng có hiệu quả đất đai và không hạn chế được đầu cơ.
Về phía nhà đầu tư, do yếu tố lợi nhuận chi phối, trong thời gian qua các nhà đầu tư chủ yếu đầu tư vào loại nhà cao cấp, diện tích rộng, phù hợp với đối tượng có thu nhập cao. Tuy nhiên, nhu cầu và khả năng của phân khúc thị trường này chỉ chiếm khoảng 5% thị trường nhà ở nên dẫn đến bất hợp lý về cơ cấu hàng hoá BĐS. Đối với nhà ở có quy mô vừa và giá cả phù hợp với đa số người dân (có thu nhập trung bình và thấp) lại chưa được các nhà đầu tư chú trọng nên phân khúc này, hàng hóa thiếu hụt.
Giải pháp phát triển
Ông Nguyễn Trần Nam, Thứ trưởng Bộ Xây Dựng cho biết: thời gian tới, Chính phủ sẽ ban hành một hệ thống chính sách về thị trường BĐS không chỉ ở Hà Nội mà còn cho cả thị trường Việt Nam theo định hướng là tạo mọi điều kiện cho thị trường BĐS Việt Nam phát triển một cách lành mạnh, ổn định, bền vững.
Nhưng trước mắt, theo nhiều chuyên gia, để thúc đẩy thị trường BĐS phát triển, cần thiết phải hoàn thiện hệ thống pháp luật đối với thị trường BĐS, trong đó có chính sách tài chính theo hướng: bổ sung các quy định chưa có; sửa đổi và điều chỉnh các quy định đã có trong các chính sách đang gây hạn chế, tác động không tích cực đến việc tạo lập (cung), tiêu thụ (cầu) hàng hoá BĐS. Hạn chế sự đầu cơ BĐS gây biến động giá ảo, tạo ra sự lũng loạn thị trường BĐS, để bảo đảm thị trường phát triển lành mạnh và ổn định. Kiến nghị Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung ngay một số Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai để giải quyết những vấn đề bức xúc, bất cập trong thực hiện.
Cụ thể: rà soát các quy định về thu tiền sử dụng đất tại Nghị định số 198/2004/NĐ-CP để sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế bằng một văn bản mới để dễ cập nhật, tra cứu theo hướng: bổ sung quy định về miễn, giảm tiền sử dụng đất cho người sử dụng đất khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu; miễn, giảm tiền sử dụng đất cho đối tượng là hộ nghèo tách hộ, có nhu cầu cấp thiết về nhà ở khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn ao trong cùng thửa đất có nhà ở thuộc khu dân cư sang làm đất ở; quy định cụ thể chế độ thu đối với trường hợp đất được giao trái thẩm quyền trước 15/10/1993...